Sinüzit Hastalığı

Halk arasında çoğu kişinin kendinde olduğunu sandığı sinüzit enfeksiyonu aslında çoğu kişide mevcut değildir. Yine başlıca semtomu başağrısı olarak bilinen sinüzitin başağrısı belki de en nadir görülen semptomdur.

İnsan yüzünde 7 adet sinüs bulunmaktadır.

Sinüz denilen yapılar kafatası içinde bulunan içleri hava dolu boşluklardır. Tam olarak görevleri bilinmemekle beraber, insan sesinin tınısını ayarlamakta rol oynarlar, bir başka görüş ise sinüslerin içleri hava dolu yapılar olarak kafanın ağırlığını azaltmakla görevli olmalarıdır. Sinüsler, burun ile bağlantıları olan, yani burun içine açılan delikleri olan yapılardır ve burun solunumu esnasında özellikle solunumun nefes verme fazında, içine hava giren boşluklardır. Sinüsler içine hava girip çıktığı sürece, hiçbir fonksiyonel bozukluk göstermezler, bu nedenle çekilen sağlıklı sinüs grafilerinde, sağlıklı sinüsler içleri hava dolu olduğu için koyu siyah görüntü verirler. Herhangi bir nedenle sinüslerden bir ya da bir kaçına hava girişi bozulduğu anda ise sinüzit denen tablo ortaya çıkar.

Sinüslerin kataral (nezle gibi) veya süpüratif (iltahaplı) enfeksiyonu bir ya da birkaç sinüste olabilir. Sinüslerin tümünün enfeksiyona katılması ile ortaya çıkan tabloya pansinüzit adı verilir.

Sinüslerin burun ile bağlantılarının bozulmasına çeşitli sebepler yol açabilir. Bu bağlantıyı bozan sebeplerin başında uzun süren ve iyi tedavi edilmeyen nezleler gelir. Nezle esnasında burun mukozasında ve buna bağlı olarak sinüslerin burna açılan deliklerinde oluşan ödem, sinüsün burun ile olan hava yolu bağlantısını keser ve havasız sinüs ortamında, enfeksiyon başlar. Bunun dışında burundaki çeşitli allerjik olaylar, yine mukozada yarattıkları ödem ile sinüzite yol açarlar. İleri dereceli burun orta bölmesi eğriliklerinde, eğer eğri kısım sinüsün burun ile bağlantısını bozuyorsa, yine böyle bir sinüzit tablosu ortaya çıkar. Burnun yan duvarlarında bulunan alt ve orta konka denilen fizyolojik dokuların çeşitli nedenlere bağlı olarak büyümesi ve sinüsün deliklerini kapatması da bir diğer sinüzit nedeni olabilir.

Buraya kadar sayılan tüm sinüzit nedenleri, doğrudan bağlı nedenlerdir, bu nedenle bu sebeplerin tümüne rinojen nedenler denir. Nadir olarak sadece maksiller sinüste görülen sinüzitin bir nedeni de diş kökenlidir. İki köpek dişinin kökü ve yanakta yeralan maksiller sinüs arasında çok ince kemik lamina (duvar) vardır. Bu nedenle bölgedeki diş enfeksiyonları esnasında, bölgeden diş çekimi esnasında, bu boşluk maksiller sinüs tabanından ağız içinin mikroplu ortamı ile bağlantılı hale geçer ve sinüzit tablosu ortaya çıkar. Bu sinüzitin diğerlerinden farklı oluşu her zaman tek taraflı ve hasta diş ya da diş çekimi olan bölgede komşu olmasıdır. Burun kökenli sinüzitler de daha ziyade birkaç sinüs birlikte enfeksiyon iştirak eder. Diş problemi dışında ortaya çıkan sinüzit olguları tek taraflı olduğu sürece her zaman şüphe ile karşılanmalı ve bir burun içi ya da sinüs tümörü açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Akut sinüzit dört haftalık bir sürede düzelmelidir. Bu düzelme medikal tedavi ile olabildiği gibi, viral kökenli sinüzitlerde kendiliğinden de olabilir. Dört taraftan daha fazla süren sinüzit kronik sinüzit sınırları içine girer.

Burun kaynaklı sinüzitlerde genellikle St. pnömonia, H. influenza, B. catarhalis gibi bakteriyal ajanlar ve viral ajanlar rol oynarlar, kronik sinüzütlerde ise bu ajanlara anaerop ajanlar (oksijensiz ortamda yaşayabilen) eklenirler.