Büyüme Hormonu Eksikliği ve Tedavisi

BÜYÜME HORMONU EKSÄ°KLİĞİ (BHE) NEDÄ°R?

Hormonlar vücutta bir etki yaratmak için kullanılan ulaklardır. Büyüme hormonunun rolü kemik, kas ve organların büyümesini kontrol etmektir. Bu hormon beyinde üretilir ve kana salgılanır.Hormonlar vücutta bir etki yaratmak için kullanılan ulaklardır.

Büyüme hormonunun rolü kemik, kas ve organların büyümesini kontrol etmektir. Bu hormon beyinde üretilir ve kana salgılanır. Büyüme Hormonu EksikliÄŸi (BHE) beyinde bulunan hipofiz bezi yeterli seviyede büyüme hormonu üretmediÄŸinde ortaya çıkar. Genelde bunun nedeni beynin hormon üretiminden sorumlu kısımları olan hipotalamus ya da hipofiz bezinde sorunlar olmasıdır.

 Bir çocuÄŸun büyüme hormonu düzeyi çok düÅŸük ya da hiç yoksa, çocukta büyüme hormonu eksikliÄŸi olduÄŸu ifade edilir. Büyüme hormonu düzeyi yetersiz olduÄŸunda çocukta büyüme hormonu yetersizliÄŸi olduÄŸu ifade edilir. Büyüme hormon düzeyleri çok düÅŸük ya da yetersiz olan çocuklar için tedavi olanakları mevcuttur.

BHE’NÄ°N NEDENLERÄ° NELERDÄ°R?

BHE’nin birçok nedeni vardır fakat birçoÄŸu bilinmemektedir. Sıklıkla BHE doÄŸum esnasında hipofiz bezinde hasar oluÅŸmasından dolayı ortaya çıkar. Bu hasar ÅŸiddetli kafa zedelenmesi sonucunda da oluÅŸabilir. Bazı olgularda BHE kalıtsal olabilir.

BHE TANISI NASIL KONUR?

Büyüme hormonunun kandaki normal düzeyleri saatten saate deÄŸiÅŸir. Dolayısıyla bu düzeylerin ölçülmesi zordur. Büyüme hormonu özellikle uykuda olmak üzere gün ve gece boyunca aralıklar ile yüksek miktarda salgılanır. Bu hormonu ölçmek için büyüme hormonu salgılanması uyarıldığında ya da günün farklı saatlerinde sık olarak kan alınmalıdır. Ä°ki ana test kullanılmaktadır:

• Uyarı testleri: Büyüme hormonu uyarılır ve uyarıyı izleyerek düzey ölçülür.
• IGF-1 testi: IGF-1 hormonunu ölçmek için kan alınır. Bu hormon vücudun ne kadar büyüme hormonu ürettiÄŸinin belirtecidir.

Bu testler hormon düzeyleri hakkında bir fikir verir ve bu deÄŸerler normal deÄŸerler ile karşılaÅŸtırılır. Fakat normal deÄŸerler testten teste deÄŸiÅŸir. Sık olarak beyin manyetik rezonans incelemeleri (MRI) gibi diÄŸer testler ile ek inceleme gereklidir.

BHE NASIL TEDAVÄ° EDÄ°LÄ°R?

BHE’nin birincil tedavisi sentetik büyüme hormonu ile hormon replasman tedavisidir. Bu sentetik hormondoÄŸal insan büyüme hormonuna benzer.

BH’NÄ°N DOZU, SIKLIÄžI VE ZAMANLAMASI NEDÄ°R?

Büyüme hormonu dozu çocuÄŸunuzun kilo/ölçülerine göre deÄŸiÅŸir. Bu nedenle verilen doz çocuÄŸunuzun yaşı ilerledikçe ve büyüdükçe artacaktır. Genellikle büyüme hormonu cilt altına iÄŸne yolu ile günde bir kez verilmek üzere reçete edilir. Ä°ÄŸnenin gece yatmadan hemen önce yapılması önerilmektedir.

Ä°ÄžNE DOZU NEDÄ°R?

Büyüme hormonunun dozu karmaşık olabilir. Bunun nedeni üreticiler tarafından farklı ölçümlerin kullanılmasıdır. Üründen ürüne belirli bir miktarda büyüme hormonunu karıştırmak için gerekli olan çözücü miktarı deÄŸiÅŸebileceÄŸinden dolayı standart dönüÅŸümler saÄŸlamak mümkün deÄŸildir. Büyüme hormonu için eskiden kullanılan birimler artık mg olarak (3 uluslararası birim = 1mg) deÄŸiÅŸmiÅŸtir. Bazı ilaç firmaları BH şırıngalarını mililitre (ml) yerine, doz ayarını daha da karmaşıklaÅŸtıran birim ya da mg iÅŸaretli olarak üretmektedirler.
Doktorunuzun dozları tercihen hem mg/birim hem de ml cinsinden olmak üzere sizin anlayabileceÄŸiniz ÅŸekilde belirlemesi önemlidir. Dozu tam olarak anlamadıysanız mutlaka doktorunuzdan açıklamasını isteyin.

BÜYÜME HORMONU NASIL SAKLANIR?

Büyüme hormonu genelde buzdolabında (fakat dondurucudan uzak bir yerde) olmak üzere soÄŸuk bir yerde saklanır. Büyüme hormonunun her tipi için bilgi mevcuttur. Ä°laç ısıdan etkilenir ve etkisi azalır. Bu bilgi üründen ürüne deÄŸiÅŸir. Sizin kullandığınız büyüme hormonu ile birlikte verilen broÅŸürdeki önerileri okuyun.

BÜYÜME HORMONU Ä°ÄžNELERÄ°NÄ°N FARKLI TÄ°PLERÄ° NELERDÄ°R?

Büyüme hormonu iÄŸnesi yapmak için aÅŸağıdaki cihazlar kullanılır:

• Kalem Ä°ÄŸne Sistemi: Bunlar, içinde büyüme hormonu kartuÅŸu olan büyük bir tükenmez kalemi andırır. Bu sistem önceden ölçülmüÅŸ doz kolaylığı saÄŸlar. Çocuklar bunları hem kolay hem de çekici bulurlar.
• Otomatik Ä°ÄŸne Cihazları: Ä°ÄŸne ve şırınga tamamen otomatik iÄŸne cihazının içerisindedir ve görünmez. Bir düÄŸmenin basılması ile iÄŸne cilde batar ve büyüme hormonu otomatik olarak verilir. Bu hızlı ve genelde acısız bir iÅŸlemdir.
• Korumalı (Hypoguard) Şırınga: Bu cihazda insülin şırıngaları kullanılır ve iÄŸne saklıdır. Bu cihazlar küçük yaÅŸtaki çocuklara iÄŸne yapmakta zorluk yaÅŸayan ebeveynlere ve kendi kendilerine iÄŸne yapan çocuklara yardımcı olmaktadır.
• Ä°ÄŸnesiz Şırınga: Bu cihazda büyüme hormonu yüksek basınçlı bir hava şırıngası kullanılarak cildin içine fışkırtılır. Ä°ÄŸne kullanılmaz. Bazen biraz acıtabilir ve bölgede morarma olabilir.

BÜYÜME HORMONU TEDAVÄ°SÄ°NÄ°N YAN ETKÄ°LERÄ° NELERDÄ°R?

Birkaç hasta, iÄŸne yerinde bölgesel cilt reaksiyonları ve hafif ÅŸiÅŸme bildirmiÅŸtir. Bu genelde iÄŸnenin farklı bir yere yapılması ile önlenir. Büyüme hormonu tedavisinin bir kaç yan etkisi vardır. Bilinen yan etkilerden biri beyinde artmış sıvı basıncıdır. Bu, iyi huylu kafa içi basınç artışı olarak bilinir. Bunun oluÅŸması durumunda hormon tedavisi kesilir ve durum ortadan kalkar. Takiben tedavi baÅŸka sorunların oluÅŸmasını engellemek için yeni bir dozda baÅŸlatılır.